Welke adviseurs heb je nodig bij een bedrijfsverkoop?
Bij de verkoop van je BV heb je meestal vijf rollen nodig: een overnameadviseur die het proces leidt, je accountant voor de cijfers, een fiscalist voor de structuur en wat je netto overhoudt, een jurist voor de koopovereenkomst en een notaris voor de levering van de aandelen. Daarnaast is een financieel planner vaak de moeite waard. Niet iedereen hoeft vanaf dag één aan tafel. Het gaat erom dat elke rol op het juiste moment is ingevuld en dat één persoon het geheel bewaakt.
Je verkoopt je bedrijf waarschijnlijk maar één keer. De partij aan de andere kant van de tafel heeft dat vaak al eerder gedaan, of heeft in elk geval een eigen team. In dit blog loop ik de rollen langs: wat ze doen, wanneer je ze nodig hebt en waar je op let bij het samenstellen van je team.
Waarom één adviseur zelden genoeg is
Veel ondernemers denken eerst aan hun accountant. Logisch: die kent je cijfers en je werkt al jaren samen. Maar een bedrijfsverkoop raakt aan cijfers, belasting, recht en onderhandeling tegelijk. Dat zijn verschillende vakken.
Elke adviseur kijkt vanuit het eigen vak, en dat is goed, zolang iemand het geheel overziet. Zonder die regie krijg je adviezen die elkaar tegenspreken of valt er iets tussen wal en schip. Een prijs die in de onderhandeling mooi oogt, kan fiscaal tegenvallen. En een hoge koopsom is minder waard als je in het contract ruime garanties hebt afgegeven.
De rollen in je adviesteam
De overnameadviseur: regie over het proces
De overnameadviseur begeleidt de verkoop van begin tot eind. Die helpt je een realistische waarde te bepalen, bereidt de verkoopstukken voor, zoekt en selecteert kopers, voert de gesprekken en onderhandelt over prijs en voorwaarden. Minstens zo belangrijk is de regie: weten wanneer de accountant, fiscalist en jurist aan zet zijn, en zorgen dat iedereen met dezelfde informatie werkt.
Een verkoop duurt meestal 6 tot 12 maanden. In die tijd moet je bedrijf gewoon blijven draaien. Een goede overnameadviseur haalt werk bij je weg, zodat jij je op je bedrijf kunt richten. Wat zo'n adviseur precies voor je doet, lees je op de pagina over de bedrijfsovername adviseur.
De accountant: cijfers die een koper vertrouwt
Een koper betaalt voor toekomstige winst en leidt die af uit je cijfers van de afgelopen jaren. Je accountant zorgt dat die cijfers kloppen, volledig zijn en goed uit te leggen. Een belangrijk onderdeel is het normaliseren van de winst: eenmalige kosten en opbrengsten eruit halen en bijvoorbeeld je eigen managementvergoeding marktconform maken. Zo zie je wat het bedrijf structureel verdient. Hoe dat werkt, lees je in het blog over normalisatieposten.
Tijdens de due diligence, het onderzoek van de koper, komen er veel vragen over je cijfers. Een accountant die snel en helder antwoordt, houdt vaart in het proces. Trage of vage antwoorden maken een koper onzeker, en onzekerheid vertaalt zich vroeg of laat in een lagere prijs of strengere voorwaarden.
De fiscalist: wat er netto overblijft
Uiteindelijk telt niet wat de koper betaalt, maar wat er voor jou overblijft. De fiscalist kijkt naar de structuur van de verkoop. Verkoop je de aandelen van je werkmaatschappij vanuit je holding, of houd je de aandelen in privé? Gaat het om een aandelenoverdracht of alleen om de bezittingen en activiteiten? Hoe ga je om met een eventuele earn-out of een lening aan de koper?
Sommige keuzes hebben tijd nodig. Een holdingstructuur aanbrengen of aanpassen doe je liever ruim voor de verkoop dan een paar weken ervoor. Daarom hoort de fiscalist vroeg in het traject thuis. Meer achtergrond lees je bij de deelnemingsvrijstelling bij verkoop via je holding en in het blog over box 2 voor de DGA.
De jurist: afspraken die je beschermen
Zodra je met een koper op hoofdlijnen eens bent, wordt het juridisch. Eerst komt er een intentieverklaring, daarna de koopovereenkomst. Daarin staan niet alleen de prijs en de betaalmomenten, maar ook de garanties die jij als verkoper geeft, een eventueel concurrentiebeding en wat er gebeurt als achteraf iets niet blijkt te kloppen.
Juist die garanties en vrijwaringen bepalen hoeveel risico je na de verkoop nog draagt. Een jurist met ervaring in overnames weet wat gangbaar is en waar je beter niet mee akkoord gaat. Laat de jurist niet pas aan het eind meelezen. Wie vroeg betrokken is, voorkomt dat je in de intentieverklaring al iets toezegt waar je later spijt van krijgt.
De notaris: de levering van de aandelen
Verkoop je de aandelen van een BV, dan is een notariële akte verplicht. De notaris stelt de akte van levering op, controleert wie er tekent en zorgt dat de overdracht in het aandeelhoudersregister komt. Gaat er vastgoed mee, dan is de notaris ook daarvoor nodig.
De notaris is onpartijdig. Die zorgt dat de overdracht juridisch correct verloopt, maar zegt niets over de vraag of je een goede deal sluit. Daarvoor heb je je eigen jurist en overnameadviseur. Hoe de overdracht in stappen verloopt, lees je in BV verkopen: aandelenoverdracht stap voor stap.
De financieel planner: je ondergrens kennen
Deze rol wordt het vaakst vergeten, terwijl juist hier de belangrijkste vraag op tafel komt: wat heb je eigenlijk nodig? Een financieel planner brengt je inkomen, vermogen en pensioen in kaart en rekent uit wat de verkoop netto moet opleveren om te kunnen leven zoals je wilt. Die ondergrens is goud waard aan de onderhandelingstafel. Je weet dan welk bod je kunt accepteren en waar je nee zegt.
Wie heb je wanneer nodig?
Grofweg ziet de inzet van je adviseurs er per fase zo uit:
| Fase | Wie is betrokken | Waar het om draait |
|---|---|---|
| Voorbereiding | Overnameadviseur, accountant, fiscalist, financieel planner | Waarde in kaart, cijfers op orde, structuur, je ondergrens |
| Kopers benaderen en onderhandelen | Overnameadviseur, accountant, fiscalist | Gesprekken voeren, biedingen doorrekenen |
| Intentieverklaring en due diligence | Overnameadviseur, jurist, accountant | Afspraken op hoofdlijnen, vragen van de koper beantwoorden |
| Koopovereenkomst en overdracht | Jurist, overnameadviseur, notaris | Contract afronden, aandelen leveren |
Een verzonnen voorbeeld om het concreet te maken: stel, je hebt een installatiebedrijf met twintig man en je wilt over anderhalf jaar weg. Dan zit je nu met je overnameadviseur, accountant en fiscalist aan tafel om de cijfers en de structuur op orde te brengen. De jurist en de notaris komen pas later in beeld, als er een serieuze koper is.
Waar let je op bij het samenstellen van je team?
- Ervaring met overnames. Een goede huisaccountant is niet vanzelf een goede overnameaccountant. Vraag hoeveel verkopen iemand heeft begeleid en van welke omvang.
- Klik en vertrouwen. Je werkt maanden intensief samen, en het gaat over je levenswerk. Je moet je vrij voelen om alles te vragen.
- Samenwerking. Vraag of je adviseurs al eerder met elkaar hebben gewerkt, of in elk geval bereid zijn goed af te stemmen.
- Belangen. Weet waar elke adviseur zijn geld mee verdient. Dan weet je ook hoe je het advies moet lezen.
- Eén regisseur. Spreek af wie het overzicht houdt en bij wie de lijnen samenkomen.
Wat elke rol kost, verschilt per adviseur en per traject. Daar ga ik hier bewust niet op in. In het overzicht van wat het kost om je bedrijf te verkopen lees je welke kosten je kunt verwachten. Voor het bredere verkoopproces is de pagina bedrijf verkopen een goed startpunt.
Begin op tijd
Je bedrijf verkopen doe je niet alleen, en ook niet met één adviseur. Met de juiste mensen om je heen weet je wat je bedrijf waard is, wat er netto overblijft en welke risico's je na de verkoop nog draagt. De beste keuzes maak je voordat de eerste koper aan tafel zit. Begin dus met de voorbereiding, en stel je team samen terwijl je nog tijd hebt om dingen recht te zetten.
Wil je eerst weten hoe verkoopbaar je bedrijf nu is en waar je adviseurs het meeste verschil kunnen maken? Vul dan de Exit Scorecard in. In een paar minuten zie je waar je staat en waar je eerst aan moet werken.
