Bedrijfsovername stappenplan: de 8 stappen die een koper doorloopt
Een koper doorloopt bij een bedrijfsovername acht min of meer vaste stappen: oriëntatie, eerste contact, een intentieverklaring, due diligence, het regelen van financiering, onderhandelen over de koopovereenkomst, de closing bij de notaris en de overdracht. Als verkoper ken je je eigen verkoopproces meestal goed; wie ook het proces van de koper kent, herkent sneller vertraging en onderhandelt met meer overzicht.
Geschreven door Maarten Ligthart, oprichter van Verkoop je Zaak. Ik begeleid ondernemers bij de verkoop van hun bedrijf en verkocht in 2023 mijn eigen softwarebedrijf Sysplatform.
Welke stappen doorloopt een koper bij een bedrijfsovername?
Een koper werkt in de praktijk acht fases af, die grotendeels op elkaar volgen maar elkaar soms overlappen. Onderstaand overzicht laat zien wat de koper in elke fase doet, en wat dat voor jou als verkoper betekent.
| Stap | Wat de koper doet | Wat dit voor jou als verkoper betekent |
|---|---|---|
| 1. Oriëntatie en zoekprofiel | Bepaalt sector, omvang en overnamecriteria | Je bedrijf moet vindbaar en herkenbaar zijn voor het juiste kopersprofiel |
| 2. Eerste contact | Vraagt een teaser of informatie memorandum op | Een goed informatie memorandum filtert serieuze kopers van tijdverspillers |
| 3. Intentieverklaring (LOI) | Legt hoofdlijnen en exclusiviteit vast | Vanaf hier ben je meestal aan één koper gebonden, dus de voorwaarden moeten kloppen |
| 4. Due diligence | Onderzoekt financiën, contracten, personeel en juridische risico's | Een opgeruimde data room voorkomt vertraging en discussie over de prijs |
| 5. Financiering regelen | Stapelt eigen geld, bank, BMKB en eventueel een verkoperslening | Hoe beter jouw bedrijf te financieren is, hoe groter de groep serieuze kopers |
| 6. Onderhandelen koopovereenkomst | Bespreekt garanties, vrijwaringen en eventuele earn-out | Dit is waar de uiteindelijke risicoverdeling wordt vastgelegd |
| 7. Closing bij de notaris | Aandelen of activa worden juridisch overgedragen | Pas hier is de verkoop definitief |
| 8. Overdracht en integratie | Neemt het bedrijf operationeel over | Jouw rol in een eventuele overgangsperiode wordt hier concreet |
Hoe regelt een koper de financiering van de overname?
Vrijwel nooit met één bron: de koper stapelt meestal eigen geld, een banklening met BMKB-borgstelling en een deel dat jij als verkoper financiert. Deze financieringsmix bepaalt of een koper de vraagprijs daadwerkelijk kan betalen, en dus of een bod meer is dan een intentie. We beschrijven de volledige opbouw, inclusief verkoperslening en earn-out, in hoe financiert een koper de overname van een bedrijf.
Wat onderzoekt een koper tijdens due diligence?
Een koper controleert of de cijfers, contracten, het personeelsbestand en de juridische structuur kloppen met wat er in het informatie memorandum stond. Dit is de fase waarin de meeste deals vertraging oplopen of stranden, meestal omdat de verkoper niet op tijd documenten kan aanleveren. De volledige checklist staat in due diligence bij bedrijfsverkoop. Verkoop je zelf een deel van je aandelen door aan een investeerder of ga je een participatie aan, dan speelt vaak ook vendor due diligence: een onderzoek dat jij als verkoper vooraf laat uitvoeren om verrassingen te voorkomen.
Waarom verschilt dit van het stappenplan voor verkopers?
Omdat het een ander perspectief op hetzelfde traject is: ons stappenplan om je bedrijf te verkopen beschrijft wat jij als verkoper doet, dit artikel beschrijft het spiegelbeeld aan de kant van de koper. Beide trajecten lopen tegelijk, maar de risico's liggen anders: jij bereidt je bedrijf voor en zoekt een koper, de koper beoordeelt risico en regelt financiering. Wie beide kanten kent, herkent sneller of een koper daadwerkelijk in staat is om te leveren.
Wat heb je hier als verkoper aan?
Je kunt vertraging voorkomen en serieuze kopers eerder herkennen als je weet in welke fase een koper vastloopt en waarom. In de praktijk zien we bij verkooptrajecten regelmatig dat een koper met de beste bedoelingen begint, maar in de financieringsfase alsnog afhaakt omdat de bank een lagere waardering hanteert dan de koper zelf. Een verkoper die dat patroon kent, vraagt vroeg in het proces door naar de financieringsopzet in plaats van pas na tekenen van de intentieverklaring.
- Vraag vroeg naar de financieringsopzet. Een koper die dit nog niet kan uitleggen, staat verder van een deal af dan het lijkt.
- Bereid je data room voor het informatie memorandum al voor. Zo vertraagt due diligence niet onnodig.
- Herken serieuze kopers. Zie serieuze kopers herkennen bij bedrijfsverkoop voor de signalen.
- Ken de inhoud van je eigen intentieverklaring. Zie Letter of Intent bij bedrijfsverkoop.
Veelgestelde vragen over het stappenplan van een koper
Wat zijn de stappen die een koper doorloopt bij een bedrijfsovername?
Een koper doorloopt doorgaans acht stappen: oriëntatie en zoekprofiel, eerste contact, een intentieverklaring (LOI), due diligence, het regelen van financiering, onderhandelen over de koopovereenkomst, de closing bij de notaris en tot slot de overdracht en integratie. De volgorde ligt redelijk vast, al lopen financiering en due diligence in de praktijk vaak gelijktijdig.
Waarom zou ik als verkoper het stappenplan van de koper kennen?
Omdat je dan weet wat er nog moet gebeuren voordat een deal echt rond is, ook na het tekenen van de intentieverklaring. Zo herken je serieuze kopers, plan je zelf tijdig een data room in, en voorkom je vertraging in de fase waar de meeste deals stranden: due diligence en financiering.
Hoe lang duurt het hele traject voor een koper, van oriëntatie tot overdracht?
Dat verschilt sterk per situatie, maar reken voor een gemiddelde mkb-overname op enkele maanden tussen de intentieverklaring en de closing, vaak drie tot zes maanden. Complexere due diligence, financieringsvraagstukken of vergunningen kunnen dit verlengen.
Wat is het verschil met het stappenplan voor verkopers?
Het stappenplan voor verkopers beschrijft hoe jij je bedrijf verkoopklaar maakt en in de markt zet. Dit artikel beschrijft het spiegelbeeld: wat de koper aan zijn kant van de tafel doet. Beide processen lopen tegelijk, maar vanuit een ander perspectief en met andere risico's.
Kan een deal nog stuklopen na de intentieverklaring?
Ja, dat gebeurt regelmatig. De LOI is meestal niet-bindend op de belangrijkste punten en dient als afsprakenkader. Tijdens due diligence of bij het regelen van financiering kan een koper alsnog afhaken, bijvoorbeeld als de cijfers tegenvallen of de bank niet meewerkt.
Weet of jouw bedrijf klaar is voor de markt
Wil je weten of jouw koper daadwerkelijk kan leveren en waar jouw bedrijf nu staat? Met de gratis Exit Scorecard zie je in twee minuten hoe verkoopklaar je bedrijf is en waar je waarde en je onderhandelingspositie nu weglekken. Verkoop je Zaak werkt 100% no cure no pay: geen uurtarief, geen maandkosten. Komt er binnen twaalf maanden geen verkoop, dan krijg je je startfee volledig terug, volgens onze garantievoorwaarden. We begeleiden ondernemers vanaf een verkoopwaarde van vijfhonderdduizend euro.
Start de gratis Exit Scorecard of plan een vrijblijvende strategiesessie.
