De verkoopopbrengst van je VOF valt in box 1
Stel je voor: je hebt jarenlang keihard gewerkt aan je bedrijf. Je hebt een mooie klantenportefeuille opgebouwd, een stabiele omzet en nu is het moment gekomen om te verkopen. Je hebt een koper gevonden, de deal is bijna rond. En dan krijg je een telefoontje van je boekhouder met slecht nieuws.
De volledige verkoopopbrengst wordt als inkomen gezien in box 1. En je moet daar gewoon inkomstenbelasting over betalen. Tegen het hoogste tarief.
Dit is een scenario dat ik regelmatig tegenkom. Ondernemers met een VOF (vennootschap onder firma) of eenmanszaak die niet weten dat de verkoop van hun bedrijf fiscaal heel anders uitpakt dan bij een BV.
Waarom is dit zo’n probleem?
Bij een VOF is er geen scheiding tussen je zakelijke en je prive vermogen. Alles valt in box 1. Dat betekent dat op de dag dat je het bedrijf verkoopt, de complete verkoopopbrengst bij je inkomen wordt opgeteld. Je salaris plus de verkoopopbrengst wordt gewoon samengeteld.
Het gevolg? Je komt in de hoogste belastingschijf terecht. En dan kan het zomaar zijn dat je de helft van de verkoopopbrengst kwijt bent aan de Belastingdienst.
Vergelijk dat met een BV. Bij een BV kun je de opbrengst gewoon in de BV laten staan. Je hoeft pas belasting te betalen op het moment dat je het geld naar prive haalt. En dan betaal je aanmerkelijkbelangbelasting in box 2, wat een stuk voordeliger is.
Kun je het niet gewoon in een pensioenpot stoppen?
Een veelgehoorde vraag. En ja, dat kan deels. Je kunt gebruikmaken van je jaarruimte en reserveringsruimte om een deel van de opbrengst in een pensioenregeling te stoppen. Maar er zitten limieten aan.
Het absolute maximum aan reserveringsruimte is beperkt. Als je samen met je partner een VOF hebt, kun je dat bedrag verdubbelen. Maar zelfs dan is het vaak maar een fractie van de totale verkoopopbrengst.
Over het resterende bedrag betaal je gewoon inkomstenbelasting. En dat kan flink oplopen.
Drie opties om de belastingdruk te beperken
Optie 1: Ruisend omzetten naar een BV
Bij ruisende inbreng stop je met je VOF en reken je tussentijds af met de Belastingdienst. Je haalt als het ware alles naar prive, betaalt de belasting daarover en start vervolgens een nieuwe BV. Die BV kun je daarna verkopen met de fiscale voordelen van een BV-structuur.
Het voordeel: je kunt relatief snel door. Het nadeel: je moet nu belasting betalen over de huidige waarde van je bedrijf.
Optie 2: Geruisloos omzetten naar een BV
Bij geruisloze inbreng zet je de VOF om naar een BV zonder tussentijds af te rekenen. Je betaalt geen belasting op dat moment. Maar er zit een voorwaarde aan: je moet minimaal drie jaar wachten voordat je de BV mag verkopen. Dit is een anti-misbruikbepaling van de Belastingdienst.
Het voordeel: je hoeft niet tussentijds af te rekenen. Het nadeel: je moet drie jaar geduld hebben.
Optie 3: De verkoopprijs spreiden over meerdere jaren
In plaats van het volledige bedrag in een keer te ontvangen, spreek je met de koper af dat de betaling over meerdere jaren wordt verdeeld. Hierdoor valt er elk jaar een kleiner bedrag in box 1 en blijft de belastingdruk per jaar lager.
Het voordeel: je kunt snel verkopen zonder eerst om te zetten naar een BV. Het nadeel: je loopt het risico dat de koper op een gegeven moment niet meer betaalt. Daarom is het essentieel om hier waterdichte afspraken over te maken.
Welke optie past bij jou?
Dat hangt af van je persoonlijke situatie. Hoe snel wil je verkopen? Hoeveel staat er op de balans? Heb je al pensioenruimte opgebouwd? Kun je drie jaar wachten?
Het belangrijkste advies: schakel een goede fiscalist in voordat je gaat onderhandelen. Niet erna. De kosten van een fiscalist verdien je binnen een uur terug als je ziet hoeveel belasting je kunt besparen met de juiste structuur.
En begin op tijd. Hoe eerder je dit in kaart brengt, hoe meer opties je hebt. Als je al midden in een onderhandeling zit, zijn sommige routes niet meer mogelijk.
Fouten zijn duur
Ik zeg het maar eerlijk: fouten maken bij de verkoop van je bedrijf kan je tienduizenden euro’s kosten. Vooral bij de fiscale structuur is het cruciaal dat je weet wat je doet. Een verkeerd gekozen route kan het verschil maken tussen de helft van de opbrengst overhouden of een groot deel ervan kwijtraken aan de fiscus.
Begin daarom met een goede voorbereiding. Laat je situatie doorrekenen. En neem pas een beslissing als je alle opties op een rij hebt.
Wil je weten hoe jouw bedrijf ervoor staat?
Vul de gratis Exit Scorecard in en ontdek in een paar minuten hoe verkoopbaar jouw bedrijf is. Je krijgt direct inzicht in je sterke punten en verbeterpunten. Wil je daarna persoonlijk advies? Plan dan een Exit Scan in en we bespreken samen de beste strategie voor jouw situatie.
